3. Konfigurazioa

Bere malgutasuna dela eta, Cinelerra ezin da optimizatu erabiltzailearen beharretara konfiguratu gabe. Zoritxarrez, oso parametro gutxi doi daitezke konpilazioko orduan. Beraz, exekuzio-denborako konfigurazioa da aukera bakarra erabiltzaile gehienentzat, hainbat parametro erabilgarri dituztelako.
Azpian konfigurazioko aukerak eta GNU/Linux sisteman onartutako APIa zerrendatzen da.
Cinelerra aplikazioko ezarpenak->hobespenak menura joan aukerak ikusteko.

3.1 Inguruneko aldagaiak

UNIX-en oinarritutako sistemetan, inguruneko aldagaiak aplikazio guztiek irakur ditzaketen shell-eko aldagai globalak dira. Inguruneko aldagai bat ezartzeko honelako komandoa erabil daiteke: set ALDAGAIA=balioa. Inguruneko aldagai guztiak env bezalako komandoarekin ikus daitezke. Cinelerra-k inguruneko honako aldagaiak ezagutzen ditu:

• LADSPA_PATH
  LDASPA plugin-a erabiltzeko aldagai hau definitu behar da komaz bereiztutako direktorioen zerrendarekin LDASPA plugin-ak bilatzeko. Ez dago Cinelerra-ren jatorrizko plugin-ik. See section Ladspa efektuak.
• GLOBAL_PLUGIN_DIR
  Cinelerra-k direktorio horretan begiratuko du jatorrizko plugin-ik dagoen. Direktorio lehenetsia `/usr/lib/cinelerra' izan arren, direktorioz aldatu beharko da direktorio bera urruneko beste ordenagailuekin NFS erabiliz partekatzen bada. Bitar formatu desberdinetako plugin-ak direktorio desberdinetan egon behar dute.
• LANG
  Cinelerra aplikazioa hainbat hizkuntzatara itzulita dago. Cinelerra-ren hizkuntzaren ezarpenak GNU/Linux sistemako hizkuntzaren ezarpenetik irakurtzen dira normalean. Cinelerra beste hizkuntza batean erabiltzeko inguruneko LANG aldagaia aldatu.
  Adibidez, ireki terminal bat eta idatzi: export LANG=eu_ES, gero exekutatu 'cinelerra' shell bertatik. Honela, Cinelerra Euskara hizkuntzan agertuko da.
  Hauek dira uneko hizkuntza erabilgarriak:
  • es_ES - Gaztelera
  • sl_SI - Esloveniera
  • fr_FR - Frantsesa
  • eu_ES - Euskera
  • de_DE - Alemana
  • pt_BR - Brasileko portugesa

  Cinelerra CV aplikazioa bere iturburua konpilatuz instalatu baduzu, eta konpilatzean `--prefix=' aukeran ez baduzu `/usr/local' helbidea erabili, baliteke itzulitako fitxategiak instalatu gabe egotea. Ikusi See section Konpilazioaren ohiko prozesua. informazio gehiagorako.

3.2 Audio-kontrolatzaileak

Audio-kontrolatzaileak bai grabatzeko bai erreproduzitzeko erabiltzen dira. Beraien funtzionalitatea azpian aipatzen da:

3.2.1 Soinu-kontrolatzaileen atributu arruntak

• Gailuaren bide-izena
  Normalean `/dev/' direktoriopeko fitxategi batek kontrolatzen du soinuaren gailua.
• Bit-ak
  Cinelerra aplikazioak erabiliko duen bit zehaztasuna soinuaren kontrolatzailean. Zehaztasun hau batzutan irudizko adiera izaten da. Soinu-kontrolatzaile batzuk 32 bit-eko balioarekin ezarri behar dira 24 bit-ekin erreproduzitu ahal izateko, eta 24 bit-eko balioarekin ezartzean ez dute inolako soinurik erreproduzitzen. Beste soinu-kontrolatzaile batzuk berriz 24 bit-eko balioarekin ezarri behar dira 24 bit-ekin erreproduzitzeko.
• Kanalak
  Cinelerra-k erabiliko duen kanal kopurua soinuaren kontrolatzailean. Berdin dio zenbat kanal dauden proiektuan, hemen zehaztutako kanal kopurua gailuan ezarriko da. 2 balioarekin ezartzen denean eta proiektuak kanal bakarra duenean soinua ezkerreko bozgorailutik entzungo da, eta erditik mono soinuari dagokion bezala. 1 balioarekin ezartzean, eta proiektuak 2 kanal baditu, ezkerreko kanala erdian entzun daiteke, baina ez bi kanalak elkarrekin nahastuta.

3.2.2 OSS

GNU/Linux-en aurreneko soinu-kontrolatzailea izan zen, software libreko inplementazioa eta inplementazio komertziala zituen. Inplementazio komertzialak soinu txartel gehiago onartzen ditu. GNU/Linux 2.4 bertsiorarte soinu-kontrolatzaile estandarra izan zen. Gaur egun soinu-kontrolatzaile bakarra da x86_64 sistemetan i386 bitarra erabil dezakena.

3.2.3 OSS Envy24

OSS bertsio komertzialaren aldaera 24 bit eta 96 Khz motako soinu txartelentzako. Aldaera honek nahiko aldaketa behar izan zituen soinu-kontrolatzaileak erabiltzen ziren erara moldatzeko, horregatik behar zen kontrolatzaile berria.

3.2.4 Alsa

GNU/Linux 2.6 sistemako soinu-kontrolatzaile erabiliena ALSA da. Soinu-txartel kopuru gehiena onartzen duena da. GNU/Linux 2.6 bertsioak eskaintzen duen latentzia baxuaren onurak eskuratzen ditu (Linux nukleoaren 2.4 bertsioko OSS kontrolatzailearen baino errendimendu askoz ere hobeagoa lortuz). Tamalez ALSA denbora guztian aldatzen dabil, eta egun batean programa bat ALSArekin lan egin dezake, baina agian hurrengo egunean ALSAren beste bertsio batekin ez. ALSAren gainean bilduki berriak garatzen ari dira. Gure asmoa bilduki horiek onartzea da bitarte erregularretan, bilduki berri bakoitza kaleratzean ez ordea.
ALSA ez da eramangarria izango i386 eta x86_64 arkitekturen artean. i386 bitarrak soinu bat erreproduzitzen saiatzean x86_64 kernelean kraskatu egingo da. Horretarako, erabili OSS kontrolatzailea.

3.2.5 Esound

ESOUND soinu-zerbitzari bat zen, OSSren gainean kokatzen zena. Enlightenment izeneko leiho-kudeatzailearentzat garatu zen. Bit kopuru mugatua onartzen zuen, egungo kontrolatzaile modernoekin konparatuz latentzia altua eduki arren hainbat audioko iturburu multiplexatzeko gaitasuna zuen. Ez dakigu gaur egun Esound garatzen jarraitzen duten edo ez.

3.2.6 Raw 1394

GNU/Linux eta Firewire konexiodun bideo-kameren arteko aurreneko interfazea izan zen. Audioa bideo-kamera batean erreproduzitzeko erabil daitekeen gutxieneko bide fidagarriena da, eta nukleoko komandoen gaineko liburutegian datza.

3.2.7 DV 1394

GNU/Linux sisteman DV bideo-kamerentzako bigarren aldiz garatutako kontrolatzailea da. Bideo-kameran audioa erreproduzitzeko modurik fidagarriena da eta nukleoaren komandoak erabiltzen ditu zuzenean.

3.2.8 IEC 61883

GNU/Linux sisteman DV bideo-kamerentzako hirugarren aldiz garatutako kontrolatzailea da. Raw 1394 liburutegiaren gainean dago, eta Raw 1394 bere aldetik kernelaren komandoen gainean dago. Ez da DV 1394 bezain fidagarria, hala ere Raw 1394 baino fidagarriagoa da. Hurrengo garapenak hori finkatu beharko luke. Joan http://www.linux1394.org gunera informazio gehiago ezagutu eta azken kontrolatzaileak eskuratzeko.

3.3 Bideo-kontrolatzaileak

Bideo-kontrolatzaileak bideoa konposaketa-leihoan eta ikustailean erreproduzitzeko erabiltzen dira.

3.3.1 Bideo-kontrolatzaileen atributu arruntak

• Pantaila
  Interfazea bi monitoretan bistaratzeko prestatuta dago. Pantailaren balioaren arabera, konposaketa-leihoa beste pantailan agertuko da: Cinelerra-ren leiho gehienak pantaila batean bistaratuko diren arren, konposaketa-leihoa beste pantailan bistaratuko da.
• Gailuaren bide-izena
  `/dev/' direktorioko fitxategi batek kontrolatuko du gailua.
• Trukatzeko eremuak
  Lerro bikoitiak bakoiti bihurtzen ditu, eta bakoitiak bikoiti, nahiz eta gailura bidaltzeko izan. NTSC edo 1080i monitoretan eremuak trukatu egin behar izaten dira dardaradun filma saihesteko.
• Irteerako kanala
  Konektore zehatza beharko da hainbat irteera dituzten bideo-gailuetara bidaltzeko.
• Ataka
  IEEE1394 estandarrak ataka bezala ezagutzen den zerbait zehazten du. Baliteke firewire txartelaren zenbakia izatea.
• Kanala
  IEEE1394 estandarrak kanala bezala ezagutzen den zerbait zehazten du. DV bideo-kamerek beti 63 izaten dute.

3.3.2 X11

Hau izan zen aurreneko metodoa pantaila grafikoak kudeatzeko UNIX sistemetan. Pixeleko GBU (gorria, berdea eta urdina) hirukotea zuzenean idazten zuen leihoan. Oraindik ere erabilgarria izaten jarraitzen du fotograma oso handiak kudeatzen ez dituzten hardware grafikoetan.

3.3.3 X11-XV

Hau X11-ren hobekuntza izan zen, 1999. urtean garatua. YUV formatutik GBU formatura bihurtzen zuen hardwarean eskalatzearekin batera. Erreproduzitzeko metodo hobetsiena da, hala ere ezin ditu tamaina handiko fotogramak kudeatu. Normalean XV-ek kudea dezaken bideoaren tamaina handiena 1920x1080 da.

3.3.4 X11-OpenGL

Bideoa erreproduziteko metodorik ahaltsuena OpenGL da. Kontrolatzaile honekin efektu gehienak hardware bidez egiten dira. OpenGL-ek bideoa testuraren tamainaraino handitzea uzten du, normalean XV-k onartzen duena baino handiagoa izanez, eta beti ere kontrolatzaile grafikoaren arabera. Gaitzeko bitar konpilazioa behar da OpenGL euskarriarkein. OpenGL gaitzeko configure komandoaren `--enable-opengl' aukera erabiltzen da. OpenGL 2.0 bertsioa onartzen duen txartel grafikoa behar da. Nvidia-ren azkenengo txartelak funtzionatu beharko lukete. Gainera, OpenGL 2.0 onartzen duen bideo-kontrolatzailea beharko zenuke, Nvidia-ren kontrolatzaile bitarra bezalakoa. Zein bideo-kontrolatzailek OpenGL 2.0 onartzen duten jakiteko idatzi honako komandoa: glxinfo | grep "OpenGL version"

• Hardware bidez OpenGL 2.0 errendatzea onartzen duten bideo-kontrolatzaileak:
  OpenGL version string: 2.0.2 NVIDIA 87.74
• Hardware bidez OpenGL 2.0 errendatzea onartzen ez duten bideo-kontrolatzaileak:
  OpenGL version string: 1.4 (2.0.2 NVIDIA 87.74)

OpenGL metodoa PBuffer eta itzalduretan oinarritzen da bideoa errendatzeko. Kontrolatzaile grafikoak OpenGL 2.0 onartu behar dute, Cinelerra berriz OpenGL 2.0 euskarriarekin esplizitoki konpilatuta egon behar da. Konpilazio honek sisteman OpenGL 2.0-ren goiburuak egotea eskatzen du. PBuffer-ak aldakorrak direla ezaguna da. Nahikoa memoria ez duten txartel grafikoetan, edo eskubide bisualak ez dituztenetan, PBuffer-ek ez du funtzionatuko. OpenGL-ek ez badu funtzionatzen, saiatu hainbat fotograma kokatzen edo Cinelerra berrabiaratzen.

Murriztapenak:

• OpenGL-ek ez du eraginik errendatzean. Erreprodukzioa soilik azeleraten du.
• X11-OpenGL-ek gauza guztiak 8 bit koloreko modeloan prozesatzen ditu, nahiz eta YUV eta GBU arteko desberdintasuna mantendu.
• OpenGL-ek ez du lanik egiten 4096x4096 baino tamaina handiagoko fotogramekin.
  Fotograma handiagoekin lan egitean honako mezua kaleratzen du kontsolan:
  BC_Texture::create_texture frame size <frame_width>x<frame_height> bigger than maximum texture 4096x4096.
• OpenGL-ek ez ikusi egiten dio eskalatzeko ekuazioari (hobespenen leihoan ezarrita dagoena). OpenGL-ek beti erabiltzen du eskalatze lineala.
• Proiektuaren eta pisten tamainak 4 balioaren multiploak izan behar dute OpenGL-rekin lan egiteko.
• Azelerazio azkarrena lortzeko, OpenGL-ek gaitutako efektuak software soileko efektuen atzetik kokatu behar dira. Azken software soileko efektuarren aurreko errendatze guztiak software bidez egiten da. Cinelerra-ren eragiketa nagusiak, kamera eta proiektagailu bezalakoak, OpenGL bidez egiten ditu.
• Efektu guztiek ez dute onartzen OpenGL-ren azelerazioa. Honako efektuek onartzen dute OpenGL: distira, gako-kromatikoa, gako-kromatikoa (ÑSB), kolore-balantzea, gurutzelarkatu, diffkey, disolbatu, irauli, fotogramak eremuetara, izoztu fotograma, gamma, gradientea, histograma, ñabarduraren saturazioa, interpolatu pixelak, alderantzikatu bideoa, lausotze lineala, gainjarri, perspektiba, lausotze erradiala, GBU601, biratu, eskala, atalasea, zooma lausotzea.

3.3.5 Buz

Metodo hau JPEG formatuko fitxategien filma seinale analogikodun konposaketan erreproduzitzeko erabiltzen da. Video4Linux 1. kontrolatzailearen moldaketa ezagun bat du JPEG hardwarean deskonprimitzeko. Nahiz eta irteera analogikoa oso zaharkitua egon, kontrolatzaile berriek BUZ ordeztu dute.

3.3.6 Raw 1394 bideo-erreprodukzioa

GNU/Linux eta Firewire konexiodun bideo-kameren arteko aurreneko interfazea izan zen. Bideoa bideo-kamera batean erreproduzitzeko erabil daitekeen gutxieneko bide fidagarriena da, eta nukleoko komandoen gaineko liburutegian datza.

3.3.7 DV 1394 bideo-erreprodukzioa

GNU/Linux sisteman DV bideo-kamerentzako bigarren aldiz garatutako kontrolatzailea da. Bideo-kameran bideoa erreproduzitzeko modurik fidagarriena da eta nukleoaren komandoak erabiltzen ditu zuzenean.

3.3.8 IEC 61883 bideo-erreprodukzioa

GNU/Linux sisteman DV bideo-kamerentzako hirugarren aldiz garatutako kontrolatzailea da. Ez da DV 1394 bezain fidagarria, hala ere Raw 1394 baino fidagarriagoa da. Hurrengo garapenak hori finkatu beharko luke. Joan http://www.linux1394.org gunera informazio gehiago ezagutzeko eta azken kontrolatzaileak eskuratzeko.

3.4 Erreprodukzioa

3.4.1 Audioaren irteera

Honek denbora-lerroan soinua erreproduzitzean zer gertatuko den zehazten du.

• Laginak kontsolara bidaltzeko
  Audioa erreproduzitzeko diskotik soinuaren zati txikiak irakurri eta kontsola birtual batean sekuentzialki prozesatzen dira. Balio handiagoek latentzia luzeagoa sortarazten dute nahasketako parametroak aldatzean, hala ere erreprodukzio fidagarriagoa bultzatzen du.
  Soinu-kontrolatzaile batzuk ez dute kontsolaren zatia aldatzea uzten, ondorioz berdin dio zein baliorekin ezarri latentzia ez baita aldatzen.
  Garai batean, diskotik zati handiagoak irakurri eta hauek soinu txartelean zati txikiagotan banatzea izaten zen erreprodukzioaren kalitate altua bermatzeko modu bat. Guzti hau aldatu egin zen kontsola birtuala 'bultzatu' modutik 'tiratu' modura bihurtzean. Errendatzeko kanalizazioaren aldi desberdinek sarrerako datuen tasa alda dezaketenez, oso zaila izan daiteke kontsolaren zatien tamainak deskonektatzea diskotik irakurritako zatien tamainetik.
• Audioaren desplazamendua
  GNU/Linux sistemako soinu-kontrolatzaileek duten posizio zehatza adierazteko gaitasuna nahiko txiroa da, eskaintzen badute bederen. Informazio hau beharrezkoa da bideoa egokiro sinkronizatzeko, doitasunezkoa izan behar du. Audioaren desplazamenduak soinuaren txartelak itzulitako posizioa doitzeko gaitasuna ematen die erabiltzaileei, errealitatea isladatzeko. Audioaren desplazamenduak ez dio audioaren erreprodukzioari edo errendatzeari eragiten. Bideoaren erreprodukzioari soilik eragiten dio.
  Audioaren desplazamendua ezartzeko modurik errezena denbora-lerro bat sortzea da bideoaren pista batekin eta audioaren pista batekin. Zabaldu audioaren pista eta zentratu audioaren panoramika (estereoa). Fotograma-tasa 24 fps baino handiagoa beharko luke izan eta lagin-tasa 32000 baino handiagoa. Fotogramaren tamaina nahiko txikia izan beharko luke ordenagialuak fotograma-tasa osoan errendatu ahal izateko. Nabarmendu denbora-lerroko eskualde bat 10. segundoan hasiz eta 20. segundoan amaituz. Jaregin gradientea efektua bideoaren pistan eta konfiguratu erabat ikusgai izateko. Jaregin sintetizadorea efektua audioan eta konfiguratu entzungarria izateko.
  Erreproduzitu denbora-lerroa 0. segundotik hasita eta ikusi gradientearen efektua soinuarekin batera hasten al den. Ez badira biak batera hasten zabaldu audioa eta doitu desplazamendua. Audioa bideoaren baino lehenago hasten bada, gutxiagotu desplazamenduaren balioa. Audioa bideoaren ondoren hasten bada, handiagotu desplazamenduaren balioa. Behin pisten erreprodukzioa sinkronizatuta dagoela, kopiatu desplazamenduaren balioa hobespenetako Audioaren desplazamendua eremuan.
  Oharra: soinu-kontrolatzaileak aldatzen badira, edo Erabili softwarea posizioaren informazioan eremuko balioa aldatzen bada, audioaren desplazamendua aldatu beharko da baita ere, soinu-kontrolatzaile desberdinek ez dutelako zehaztasun berdinez neurtzen.
• Erreprodukzioaren ikuspegia
  Denbora-lerroaren leihoa korritu egiten da erreprodukzioaren kurtsorea mugitzean. Honek X zerbitzaria blokea dezake, edo denbora-lerroaren leihoa denbora luzerako blokeatuta egotea klipak marrazten dituen bitartean.
• Erabili softwarea posizioaren informazioan
  Soinuaren txartel eta kontrolatzaile askok ez dute informazio fidagarririk eskaintzen lagin kopuruari buruz (txartela erreproduzitzen ari dena). Informazio hau beharrezkoa da bideoaren erreprodukzioarekin sinkronizatzeko. Aukera honek ez ikusi egiten dio soinuaren kontrolatzaileari eta software bideko tenporizadorea erabiliko du sinkronizatzeko.
• Audioa erreproduzitzea denbora errealean
  Garai batean, prozesadoreen abiadura 150 MHz ingurukoa zenean, ezarpen honek etengabe erreproduzitzea uzten zuen karga handiko aldietan. Audioaren erreprodukzioa nukleoan lehentasun handiena edukitzera derrigortzen zuen. Gaur egun, egokiagoa da latentzia oso baxua lortzea kontsolaren doikuntza eta soinu txartelaren irteeraren artean. Denbora errealeko lehentasuna supererabiltzaileak soilik lor dezake.
• Audio-kontrolatzailea edo Kontrolatzailea
  GNU/Linux sisteman soinu-kontrolatzaile ugari daude. Honekin soinuaren kontrolatzaile bat aukera daiteke, baita berarentzako parametro zehatzak ezartzea ere. Soinuaren txartelak eta dagozkien parametroak soinu-kontrolatzaileen atalean azaltzen da. Ikusi See section Audio-kontrolatzaileak. atala informazio gehiagorako.

3.4.2 Bideoaren irteera

Denbora-lerrotik pantailara bideoa nola joaten den zehazten du.

• Erreprod. fotog. bakoitza
  Bideoaren fotograma bakoitza bistaratzea eragiten du, nahiz eta audioko pisten erreprodukzioa atzean huts egin lezaken. Aukera hau beti gaituta eduki beharko litzateke, konprimitugabeko kodekak erabiltzen ez badituzu bederen. 1/2007 bezala, konprimitutako kodeka gehienek ez dute fotograma jaregitea onartzen.
• Fotograma-tasa
  Erreproduzitzean bistaratuko diren fotograma kopurua segundoko. Erreproduzitzean soilik eguneratzen da.
• Dekodetu fotogramak asinkronoki
  Ordenagailuak memoria asko eta PUZ bat baino gehiago badu, aukera honek erreprodukzioaren errendimendua hobetuko du, PUZ batean bideoa dekodetuz beste PUZean bideoa erreproduzitzen den bitartean. Erreprodukzio guztiak aurrerantz doazela eta ez dagoela fotogramarik jareginda suposatzen da. Alderantziz erreproduzitzeak, edo fotogramak jaregiteak, eragin negatiboa dute.
  Aukera honek memoria kopuru handia eskatzen duenez, Cinelerra kraskatu daiteke sarrerako fotogramak oso handiak diren kasuetan.
• Eskalatze-ekuazioa
  Bideoa erreproduzitzean eskalatu eta translazioa egin behar denean erabiltzen da algoritmo hau. Ez dio 1:1 erlazioko erreprodukzioari eragiten.
  • \"Hurbilenaren arabera\" luzatzeko eta uzkurtzeko
    Kalitate baxuko irteera erreprodukzio azkarrarekin. Ertz hoskatua eta mugimendu gorabeheratsua sortzen du.
  • Bikubikoa luzatzeko eta bilineala uzkurtzeko
    Kalitate altuko irteera, baina erreprodukzio motela. Interpolazio bikubikoa erabiltzen da handitzeko, pittin bat lausotzen du baina ez du koskarik erakusten. Interpolazio bilineala erabiltzen da uzkurtzeko, irudi oso zorrotzak erakusten ditu eta zarata gutxitzen du. Bilineala moduan uzkurtutako irudiak zorroztasunaren efektuarekin zorrotz daitezke eta bigarren maila zarata gutxiagorekin tamaina normaleko irudiarekin konparatzen bada.
  • Bilineala luzatzeko eta uzkurtzeko
    Piskat handitzea behar denean, luzatze bilineala bikubikoa baino egokiagoa dela dirudi.
• Quicktime-n bufferra:
  Quicktime/AVI dekodetzaileak DVD iturburuak hobeto kudeatzen ditu 10000000 balioarekin ezartzen denean. Beharrezkoa den bilaketa kopurua murrizten du. Disko gogorretik bit-tasa altuko iturburuak irakurtzean errendimendua galtzen da dekodetzea motelduz. Erabilpen normalean 0 balioa eduki beharko luke.
• DVDko azpitituluak bistaratzeko
  DVD IFO fitxategiek normalean azpitituluen pistak edukitzen dituzte. Hauek MPEG dekodetzailearekin dekodetzen dira. Hautatu Gaitu azpitituluak azpititulua dekodetzeko. Azpitituluen hainbat pista normalean zenbaki batekin indexatuta daude, 0 baliotik hasiz. Azpitituluaren pista dekodetzeko sartu dagokion zenbakia "DVDaren azpititulua bistaratzeko" testu-kutxan edo erabili geziak indizearen balioa handitzeko. Joan MPEG fitxategiari dagokion klipara baliabideen leihoan eta saguaren eskuineko botoiarekin klik egin. Egin klik "Informazioa"n. Azpitituluaren pistaren zenbakia behean agertuko da.
• Interpolatu CR2 irudiak
  CR2 irudiak interpolatzea gaitzen du. Interpolatzea beharrezkoa da, CR2 fitxategiko irudi gordina Bayer-en eredua delako. Interpolazioak dcraw-ren barneko interpolazioa erabiltzen duenez, interpolatzeko prozesua nahiko motela da. Eragiketa hau desgaitu daiteke, eta honen ordez Interpolatu pixelak efektua erabili aurrebista azkar lantzeko.
• CR2 irudien zuri-balantzea
  Interpolazioa ere gaituta egonez gero (3 kolore primarioen batura behar baitu zuri-balantzeak), CR2 motako irudietan zuri-balantzea egitea uzten du. Zuri-balantzeak CR2 fitxategiak duen kameraren matrizea erabiltzen du.
  Fotograma ilunen kenketa erabiltzen duten eragiketetan zuri-balantzea desgaitzea egokia izaten da. Fotograma ilunak eta esposizio luzeek kolore bereko matrizea edukitzea behar dute.
  Interpolatu CR2 irudiak desgaitu eta Interpolatu pixelak efektua erabiltzen bada, kontuz ibili, Interpolatu pixelak efektuak bai interpolazioa bai zuri-balantzea lantzen baititu kameraren matrizea erabiliz (hobespenetako konfigurazioari ez ikusi eginez). Fotograma ilunaren kenketa Interpolatu pixelak efektuaren aurretik landu behar da.
• Bideo-kontrolatzailea
  Denbora-lerroko bideoa normalean konposaketa-leihoan agertzen da, bai erreproduzitzean bai txertatzeko puntua berriro jartzen denean. Bideoa konposaketa-leihora bidali ordez, bideo-kontrolatzailea konfigura daiteke bideoa bestelako irteerako gailura bidaltzeko erreprodukzio jarraian. Hala ere, berdin dio bideoa nora bidaltzen den, ez baitio eragiten txertatzeko puntua berriro jartzean.
  Bideo-kontrolatzaileak eta dagozkien parametroak bideo-kontrolatzaileen atalean zehazten dira: See section Bideo-kontrolatzaileak.

3.5 Grabazioa

Hemen adierazitako parametroak Fitxategia->Grabatu... funtzioari ematen zaizkio, erabiltzaileari fitxategi-formatua aurre-konfiguratzea baimenduz. Fitxategi-formatua grabazio guztiei aplikatzen zaie. Hemen ere grabatzeko hardwarea konfiguratzen da, hardwareak zehazten baitu onartutako fitxategi-formatua (kasu gehienetan).

3.5.1 Fitxategi-formatua

Grabazioen irteerako fitxategi-formatua zehazten du. Erabilitako kontrolatzaile motaren araberakoa da. Hautapenen menua errendatzeko interfazearen berdina da, ikusi See section Fitxategiak errendatzea. Grabatu audioko pistak gaituta egon behar du audioa grabatzeko. Grabatu bideoko pistak gaituta egon behar du bideoa grabatzeko. Giltza itxurako ikonoa duten ezkerreko botoi bakoitzak konfigurazioko elkarrizketa-koadro bat irekitzen du irteerako audio eta bideo-korronteen konpresioaren eskema (kodeka) ezartzeko. Audioa eta bideoa Formatua menuan definitutako ontzi-formatura doituta daude. Bilduki desberdinek audioa soilik, bideoa soilik edo biak grabatu dezakete.

Bideo-kontrolatzaile batzuk ontzi batzuetan bakarrik grabatu dezakete. Adibidez, DV-ek Quicktime ontzian soilik grabatzen du, DV erabiliz bideo-konpresioaren eskema gisa. Bideo-kontrolatzailea aldatzen bada, fitxategi-formatua eguneratuko da onartutako irteera emateko. Fitxategi-formatua onartu gabeko formatura aldatzen bada, ez du bideo-kontrolatzailearekin funtzionatuko.

3.5.2 Audio-sarrera

Audioa grabatzean gertatuko dena zehazten du.

• Grabazio-kontrolatzailea edo Kontrolatzailea
  Hau audioa grabatzeko erabiltzen da grabazio-leihoan. Bideoaren grabazio-kontrolatzailearen bezala konfiguratu audioa eta bideoa korronte berdinean biltzea nahi bada. Parametro erabilgarriak kontrolatzailearen arabera alda daitezke. Kontrolatzaile hauek Hobespenak->Erreprodukzioa fitxan zerrendatutakoak dira.
  • Gailuaren bide-izena
    Normalean `/dev/' direktoriopeko fitxategi batek kontrolatzen du soinuaren gailua.
  • Bit-a
    Cinelerra aplikazioak gailuan ezarriko duen bit kopurua da. Zehaztasun hau batzutan irudizko adiera da. Soinu-kontrolatzaile batzuk 32 bit-eko balioarekin ezarri behar dira 24 bit-ekin grabatu ahal izateko, eta 24 bit-eko balioarekin ezartzean ez dute inolako soinurik grabatzen. Beste soinu-kontrolatzaile batzuk berriz 24 bit-eko balioarekin ezarri behar dira 24 bit-ekin grabatzeko.
  • Kanalak
    Cinelerra aplikazioak gailuan ezarriko duen kanal kopurua da. Berdin dio zenbat kanal dauden proiektuan, hemen zehaztutako kanal kopurua gailuan ezarriko da. 2 balioarekin ezartzen denean eta proiektuak kanal bakarra duenean soinua ezkerreko bozgorailutik entzungo da, eta erditik mono soinuari dagokion bezala. 1 balioarekin ezartzean, eta proiektuak 2 kanal baditu, ezkerreko kanala erdian entzun daiteke, baina ez bi kanalak elkarrekin nahastuta.
• Laginak aldi berean idazteko
  Aurrenik, audioa zati txikietan irakurtzen da gailutik. Gero hainbat zati txiki konbinatzen dira zati handiago batean diskoan idatzi aurretik. Diskoan idazteko prozesua bestelako modu desberdin batean egiten da. Diskoan idatziko den zatien konbinazioaren luzera zehazten du hemengo balioak.
• Lagin-tasa grabatzeko
  Berdin dio proiektuaren konfigurazioa zein den, hemen ezarritako balioa grabatzeko erabiliko den lagin-tasa izango da. Audioko gailuak onartzen duen baliorik altuenarekin ezarri lagin-tasa.

3.5.3 Bideo-sarrera

Bideoaren grabazioarekin gertatuko dena zehazten du.

• Grabazio-kontrolatzailea edo Kontrolatzailea
  Bideoa grabatzeko erabiltzen da grabazio-leihoan. Bideoaren grabazio-kontrolatzailearen bezala konfiguratu audioa eta bideoa korronte berdinean biltzea nahi bada. Parametro erabilgarriak kontrolatzailearen arabera alda daitezke. Kontrolatzaile hauek Hobespenak->Erreprodukzioa fitxan zerrendatutakoak dira.
• Fotogramak aldi berean diskoan grabatzeko
  Fotogramak kanalizazio batean grabatzen dira. Fotogramak gailuko bufferrean sartzen dira aurrenik. Gero, buffer handi batean irakurtzen dira diskoan idazteko. Diskoan idazteko prozesua lantzeko modua eta irakurtzeko prozesua oso desberdinak dira. Zenbait kodekek hainbat prozesadore erabiltzen dituzte diskoan idazteko. Hemen zehaztutako balioak aldi berean zenbat fotograma idatziko diren disko gogorrean zehazten du.
• Gailuaren bufferreko fotogramak
  Gailuan gordeko diren fotograma kopurua zehazten du irakurri aurretik, eta sisteman egon daitekeen latentzia-tasa zehazten du fotogramak jaregin aurretik.
• Erabili softwarea posizioaren informazioan
  Sinkronizatzeko bideoak audioa erabiltzen duen arren, soinu-txartel gehienek ez dute posizioaren informazio xeherik ematen. Aukera hau hautatuz Cinelerra-k audioaren posizioaren estimazioa egin dezake software bidez, hardwarea erabili ordez, sinkronizatzeko.
• Sinkronizatu diskoak automatikoki
  Bit-tasa altuko grabazioetan erabiliko diren disko gogorrak azkarrak izan behar dute datuak gordetzeko, baina sistema eragilea zain egon daiteke minutuetan eta gelditu daiteke aldi batean datuen hainbat minutu idazten duen heinean. Honek sistema eragilea bultza dezake bere bufferra garbitzera segundo batzuen ondoren, minutuen ordez, denbora errealeko portaera piskat hobeagoa lortzeko.
• Kapturaren tamaina
  Grabatutako fotogramen tamaina adierazten du pixeletan. Proiektuko fotogramen tamainaren desberdina da, bideo-gailu gehienek tamaina finkatuan grabatzen dituztelako fotogramak. Gailuak ez badu onartzen emandako fotogramen tamaina, Cinelerra kraskatu egingo da.
• Grabazio-tasa
  Grabatutako fotograma-tasa proiektuko ezarpenen desberdina izanten da. Honek grabatutako fotograma-tasa ezartzen du.

3.6 Errendimendua

Atal hau konfiguratzen igarotzen da denbora gehiena. Errendimenduaren atalaren gauzarik nagusiena errendatzeko parametroak dira, errendatzearen elkarrizketa-koadroan ez baitira agertzen.

• Cache-ko elementuak
  Errendatzea azkartzeko, hainbat klip aldi berean irekita mantentzen dira. Aukera honek zenbat elementu irekita egongo diren zehazten du. Zenbaki handiegi batek memoria nahiko azkar agortu dezake, eta aplikazioa kraskatu. Zenbaki txikiegi batek erreprodukzio motela dakar, klipak berriro irekitzeko maiztasuna handitzen baita.
• Errendatzeari aurrehartzeko seg.
  Efektu batzuk denbora bat behar izaten dute aplikatzeko. Aukera honek hautatutako eskualdea errendatu arte diskoan idatzi gabe igaroko den segundo kopurua ezartzen du. Errendategia erabiltzean batzutan aurre hartu behar da lanen arteko talkarik gabeko transizioak lortzeko. Errendategiko lan bakoitzaren kalkulua balio honekin aurre hartzen da. Hala ere, honek ez dio atzeko planoko errendatzeari eragiten. Atzeko planoko errendatzeek bestelako aurre hartzeko balioa erabiltzen dute.
• Derrigortu prozesadore bakarra erabiltzea
  Lehenetsi gisa, Cinelerra-k sistemako prozesadore guztiak erabiltzen saiatzen da, baina gerta daiteke batzutan prozesadore bakarra erabiltzea nahi izatea, errendategiko bezero bat bezala. Aukera honek prozesadore bakarra erabiltzea derrigortzen du. Gainera, sistema eragileak normalean bigarrengo prozesadorea disko gogorra atzitzeko erabiltzen du. Beraz, aukera hau benetan 1,25 prozesadore modua da. Parametro honen balioa errendategiko bezeroetan erabiltzen da.

3.6.1 Atzeko planoan errendatzea

Atzeko planoan errendatzearen jatorria HDTV (Definizio Altuko TeleBista) efektuak denbora errealean bistaratzean datza. Atzeko planoan errendatzeak aldi baterako irteera sortzen du errendatzeko denbora-lerroa aldatzen den bitartean. Erreproduzitzen ari den bitartean aldi baterako irteera bistaratuko da posiblea den neurrian. Oso erabilgarria da denbora errealean oso motelak diren trantsizio eta efektuen aurrebistetan. Errendategi bat gaitzen bada, errendategia erabiliko da atzeko planoan errendatzeko. Honek denbora errealeko efektuak lantzeko ahalmena eskaintzen du nahikoa PUZ nodo eta sareko banda-zabalera edukiz gero.

Hobespenak leihoko Errendimendua fitxan gaitu daiteke atzeko planoan errendatzea. Funtzio elkarreragile bat du: Ezarpenak menua -> Ezarri atzeko planoan errendatzea. Honek hasierako puntua ezartzen du txertatzeko puntuaren posizioraino atzeko planoan errendatzeko. Bideoren bat existitzen bada, barra gorria agertuko da denboraren erregelan, atzeko planoan errendatu dela adieraziz.

Efektu edo trantsizio bat txertatu ondoren, efektuaren aurretik Ezarpenak menua -> Ezarri atzeko planoan errendatzea hautatu denbora errealean eta fotograma-tasa osoarekin aurrikusteko.

• Fotograma kopurua atzeko planoan errendatzeko
  Errendategi bat erabiltzen bada soilik funtzionatzen du, bestela atzeko planoan errendatzeak ataza bakarra sortzen du denbora-lerro osoarentzako. Hemen zehaztutako fotograma kopurua errendategiko nodoen PUZ-abiadurarekiko eskalatuko da, eta errendategiko ataza bakarrean erabiliko da. Zenbaki egokia 10 eta 30 artekoa izan ohi denez, sareko banda-zabalera erabiltzen da ataza bakoitza hasieratzeko.
• Fotogramak atzeko planoan aurre hartzeko
  Hau fotograma kopurua da. Lehendabizi fotograma kopuru hau errendatzen da, ataza bakoitza atzeko planoan errendatu aurretik. Atzeko planoan errendatzearen maila jaisten da tamaina txikiko atazekin 'aurre hartzea' erabiltzen denean. Atzeko planoan errendatzea erabiltzen bada, zenbaki hau 0 izatea da egokiena. Efektu batzuk 'aurre hartzean' 3 fotograma erabiltzea eskatzen dute.
• Atzeko planoan errendatzearen irteera
  Atzeko planoan errendatzeak irudi-fitxategi sekuentzia bat sortzen du direktorio batean. Parametro honek irudi-fitxategien izenen aurrizkiak zehatzen ditu. Sekuentzia hau disko gogor azkar batean egon beharko luke, eta errendategiko nodo bakoitzak, bide-izen berdinean oinarrituz, sekuentzia atzitzeko gai izan beharko luke. Normalean ehun eta milaka irudi-fitxategi sortzen direnez, ls komandoak ez du funtzionatuko atzeko planoko errendatze-direktorioan. Aukera honen arakatzeko botoiak ere normalean ez du funtzionatuko, baina konfigurazio-botoiak bai ordea.
• Formatua
  Atzeko planoan errendatzean erabiliko den fitxategi-formatua irudi sekuentzia izan behar du. Irudi sekuentziaren formatuak erreprodukzioaren kalitatea eta abiadura zehazten du. JPEG formatua nahiko ona izan ohi da kasu gehienetan.

3.6.2 Errendategia

Errendategia erabiltzeko honako aukerak ezarri behar dira. Ez ikusi egin sistema bakunetan.

• Erabili errendategia errendatzean
  Aukera hau hautatukoan, Fitxategia -> Errendatu menuko eragiketa guztiek errendategia erabiliko dute.
• Nodoak
  Errendategiko nodo guztiak bistaratzen ditu, eta aktibo daudenak erakusten ditu. Nodoaren ostalari-izena idatzi, atakaren balioa egiaztatu eta gehitu nodoa hautatuz gehitzen dira nodoak. Ehundaka nodo badituzu, edo erabiltzaile aditua bazara, konfigurazioko elkarrizketa-koadroa erabili ordez `~/.bcast/.Cinelerra_rc' fitxategia erabil dezakezu nodoak editatu eta gehitzeko. Jakin ezazu, eta garrantzitsua da gogoratzea, `.Cinelerra_rc' fitxategia gainidatzi egiten dela Cinelerra-ren kopia bat ixten den bakoitzean.
  Nodoak sortzen direnean, hautatu AKTIBATU zutabea nodoak aktibatzeko edo deskatibatzeko. Nodoak editatzeko errenkada bat nabarmendu eta sakatua aplikatu aldaketak.
• Ostalari-izena
  Editatu existitzen den nodoaren ostalari-izena, edo sartu nodoaren ostalari-izena hemen.
• Ataka
  Editatu existitzen den nodoaren ataka zenbakia, edo sartu nodoaren ataka zenbakia hemen.
• Ordeztu nodoa
  Existitzen den nodo bat editatzean, sakatu botoi hau ostalari-izenaren eta atakaren aldaketak aplikatzeko. Aldaketak ez dira aplikatuko botoi hau sakatzen ez bada.
• Gehitu nodoa
  Nodo berria sortzen du ostalari-izena eta ataka ezarpenekin.
• Ezabatu nodoa
  Nodoen zerrendan nabarmendutako elementu guztiak ezabatzen ditu.
• Ordenatu nodoak
  Nodoen zerrenda ordenatzen du ostalari-izenaren arabera.
• Berrezarri tasak
  Nodo guztien fotograma-tasa 0 balioarekin berrezartzen du. Nodoaren PUZaren abiaduran atazen tamainak eskalatzeko erabiltzen dira fotograma-tasak. Errendategia gaituta dagoenean soilik kalkula daitezke fotograma-tasak.
• Guztirako atazak sortzeko
  Ataza kopurua zehazten du errendetegiari bidaltzeko. Zenbat eta ataza gehiago bidali, orduan eta egokiago landuko da errendategiko balantzea.
  Sortuko diren atazen kopuru osoa kalkulatzeko bidertu errendetegiko nodo kopurua (nodo nagusia ere kontutan izanik) zenbaki batekin. 1 balioarekin bidertuz ataza bakoitza nodo bati bidaliko zaio. Nodoak 3 balioarekin bidertzean, agerian geratzen den bezala, nodo bakoitzari 3 ataza bidaliko zaizkio. Errendategian 10 esklabu eta maisu batek osatzen badute, 33 balioa zehaztuz balantze egokia duen errendategia izango duzu.

3.7 Interfazea

Parametro hauek erabiltzailearen interfazearen funtzionamenduan eragiten dute.

• Indizeen fitxategien kokalekua
  Garai batean, disko gogorrentzako 4 MB/seg abiadura oso azkarra zenean, indizeen fitxategiak sartu ziren audioaren pistak bizkor marrazteko. Aukera honek indizeen fitxategiak disko gogorrean non kokatuko diren zehazten du.
• Indizeen fitxategiaren tamaina
  Aukera honek indizeen fitxategi baten tamaina zehazten du. Indizearen tamaina handiagoak fitxategi txikiak bizkorrago marraztea eragiten duen bitartean, fitxategi handien marrazketa moteltzen du. Indizearen tamaina txikiagoak berriz fitxategi handiak bizkorrago marraztu erazten du, eta fitxategi txikien marrazketaren abiadura moteldu.
• Indizeen fitxategi kopurua
  Indizeen direktorioa kudeakaitza ez izateko indizeen fitxategi zaharrak ezabatu egiten dira. Direktorioan gordeta edukiko diren indizeen gehienezko fitxategi kopurua zehazten du aukera honek.
• Ezabatu indize guztiak
  Aukera honek indizeen fitxategi guztiak ezabatzen ditu indizeen tamaina aldatzean edo gehiegizko indizeen fitxategiak garbitzea nahi duzunean.
• Orduak:minutuak:segundoak.xxx
  Denboraren hainbat adierazpen edo formatu ematen dira. Hautatu zuretzako egokiena dena. Denboraren adierazpena aldatzeko Ktrl tekla sakatuz denboraren erregelan klik egin dezakezu.
• Erabili koadro txikiak
  Baliabideen leihoak klipen koadro txikiak bistaratzen ditu lehenetsi gisa. Klipen koadro txikiak marrazteak denbora piskat behar izaten du. Aukera honek koadro txikien marrazketa desgaitzen du.
• Zer egin klik egitean sarrerako/irteerako puntuetan
  Sarrerako/Irteerako puntuak arrastatzean editatzeaz gain, Cinelerra-k beste hiru eragiketa definitzen ditu sarrerako/irteerako puntuak arrastatzean lantzeko. Saguaren botoi bakoitzaren portaera hauta dezakezu hemen. Edizio moduan dagoen erabilera bakoitzari buruzko informazioa edizioan aipatzen da.
• Bolumenaren gutxieneko dB
  Soinuaren iturburu batzuk beste batzuen baino zarataren atalase baxuagoa dute. Zarataren atalasea baino baxuagoak zentzugabeak dira. Aukera honek boluman-maila baxuena zehazten du, hortik beherakoak mozteko. Kontsumitzaile arruntentzako soinu-txartelen maila baxuena -65 izan ohi da. Soinu-txartel profesionalen maila baxuena berriz -90 izan ohi da. Irakurri See section Soinu bolumenaren leihoa atala.
• Bolumenaren gehienezko dB
  Aukera honek boluman-maila altuena zehazten du, hortik gorakoak mozteko. Berdin dio zein balio duen, soinu-txartelek ezin dute 0 dB baino soinu altuagoak erreproduzitu. Soinu-uhin batek muga zenbatean gainditzen duen erakusteko bakarrik erabiltzen da balio hau. Irakurri See section Soinu bolumenaren leihoa atala.
• Gaia
  Cinelerra-k hainbat gai onartzen ditu. Hautatu bat eta berrabiarazi Cinelerra itxuraren aldaketa aplikatzeko.

3.8 Honi buruz leihoa

Atal honek honako informazioa eskaintzen du: copyright-a; uneko konpilazioaren data; bermerik gabeko lizentzia; eta zenbait liburutegiren bertsioak. Ziurtatu zaitez bermerik gabeko lizentziarekin ados zaudela.

This document was generated by Raffaella Traniello on December, 31 2007 using texi2html 1.76.