2. Instalazioa

Cinelerraren pakete guztien eduki orokorra da.

• Kanpoko hizkuntzara itzultzea - Kokalekua: `/usr/share/locale'
• Cinelerra exekutagarria - Kokalekua: `/usr/bin'
• Cinelerra plugin-ak - Kokalekua: `/usr/lib/cinelerra' 32 biteko sistemetan eta `/usr/lib64/cinelerra' 64 biteko sistemetan.
• soundtest - Soinu-txarteleko buffer-tamaina zehazteko tresna.
• mplexlo - MPEG-en oinarrizko korronteak multiplexatzea estandarrekin baino eraginkorragoa (nahiz eta bat etorri ez).
• mpeg3cat - MPEG fitxategia sarrera estandarretik irakurtzeko eta irteera estandarrean idazteko tresna.
• mpeg3toc, mpeg3cat, mpeg3dump - MPEG fitxategiak indexatzeko eta irakurtzeko tresnak.
• mpeg3peek - MPEG fitxategiko fotograma baten desplazamenduko byte-a bistaratzeko tresna.

2.1 Hardwarearen eskakizunak

Cinelerra-k ordenagailuko azpisistema guztiak eskatzen ditu: bideoa irakurtzea, dekodetzea eta erreproduzitzeak sistemaren prozesamendu asko erabiliko dutelako. Honela, Cinelerra-ren errendimendua eta erabilgarritasuna bideo-formatuaren (SVCD, DV, HDV, HD, e.a.) arabera izango da, eta nola ez, ordenagailuaren PUZ, S/I busaren abiadura, bideo eta memoriaren arteko bus-aren arkitekturaren arabera. Hortaz, audioarekin soilik edo bereizmen baxuko bideo-formatuarekin lan egiteko ahalmen gutxiago duten ordenagailuak nahikoak dira. Hala ere, sistema bera larriki motelduko da bereizmen altuagoko formatua erreproduzitzen hastean, DV formatua adibidez. Audioaren efektu eta pista anitzek okertu dezakete arazo hauek. Murriztapen hauek kontutan izanik, Cinelerra exekutatzeko aholku batzuk zerrendatuko dira:

• PUZ abiadura
  Prozesadorearen abiadura gutxienez 500 MHz beharko luke, hortik behera erabilkaitza gerta daiteke. 'Core' bikoitzeko eta SMP motako prozesadoreek Cinelerraren abiadura asko hobetzen dute.
• Memoria
  Bideoarekin lan egitean, memoria librearen kopuru erabilgarri handiak eragiketen abiadura nabarmenki azkartu dezake (trukatzeko erabiltzen den disko gogorra erabili gabe) materiala erosotasunez erabilgarri utziz. Gutxieneko memoriaren tamaina 265 MByte-koa izatea gomendatzen da. Bereizmen altuko bideo-formatutan Cinelerra erabiltzeko memoriaren tamaina 1 Gb edo handiagoa izatea gomendatzen da.
• Biltegia
  Bideoaren edizioak baliabide asko behar ditu sarrera/irteerako eragiketetan. Biltegiaren eskakizunak zure bideo edizioaren beharren araberakoak dira. Pieza luzeak ekoiztea nahi baduzu (konprimitu gabeko edo bereizmena altuagoko formatuan), disko gogor handia (>200Gb) eta azkarra (<10ms) beharko duzu. Adibidez, DV formatuak 3.5 MB segundoko erabiltzen ditu (12 GB orduko). Proiektu txikiagoentzako 1 GB tamainako lekuarekin nahikoa izan dezakezu. RAID0, RAID1+0 edo RAID5 egiturek ere erreprodukzioa azkartu dezakete.
• Bideo txartelak
  2.1 bertsiotik hasita, Cinelerra aplikazioak hardware bidezko OpenGL bizkortzearen onurak erabil ditzake. Ziurtatu ordenagailuak duen bideo-txartelak OpenGL 2.0 onartzen duela 3D bizkortze-sistemaren onurak eskuratzeko. Jakina da Nvidia hornitzailearen 7 serieak (adib. 7600GS) ongi funtzionatzen dutela. Tamalez, ATI hornitzaileak duen Linux-entzako kontrolatzaileek ez dute erabateko OpenGL 2.0 inplementazioa, hala ere baliteke dokumentu hau irakurtzean ATIren kontrolatzaileak OpenGL 2.0 onartzea eta badazpada begiratu interneten honi buruz. Seinale konposatua zuzenean telebistara edo bideo grabagailu batera bidaltzeko asmoa baduzu, ziurtatu bideo-txartelak onartzen duela.
• Pantaila anitzak
  Xfree86 edo Xorg-en Xinerama funtzionalitatea earbil dezakezu hainbat monitoreekin lan egiteko. Funtzionalitate hau oso eraginkorra da ekoizpena bizkortzeko.
• TV-irteera
  Bideoaren txartelak telebistaren irteera (TV-Out) badu, telebista edo S-Video monitore batekin konekta dezakezu landutako edukia telebista batean ikusteko.
• Bideo kapturatzaileak
  Bideo-kamera analogo bat baduzu, edo bideoa kapturatzea nahi baduzu magnetoskopio zahar batetik, bideo-kapturatzaile bat beharko duzu. Cinelerra-k, Video4Linux bidez, bideo kapturatzaileak onar ditzake.
• Firewire
  Materiala sistemara deskargatzeko biderik azkarrena Firewire konexioa erabiltzea da. Multimediaren edukia CD/DVD batetik (edo beste aurre-kapturako formatutik edo bideo kapturatzaile analogikotik) ez baduzu inportatzen sisteman Firewire konexioa eduki beharko duzu.
• DV kamerak
  Cinelerrarekin erabil daitezkeen mota desberdineko DV kamera ugari daude. Firewire bidez kontekta daitekeen edozein kamera ere baliozkoa da. Bideo kapturatzailearen sistemako parametroak egoki ezarri dituzula ziurtatu zure kamerarekin bat etortzeko. http://www.linux1394.org gunean onartutako kamerak zerrendatzen dira.

2.2 Softwarearen eskakizunak

Cinelerra instalatzeko GNU/Linux sistema eguneratua edukitzea komeni da, XFree86 edo Xorg sistemarekin, eta ongi exekutatzen diren audioa kudeatzeko zenbait software. Gainera, honako liburutegiak ere sisteman instalatuta eduki behar dira (zerrenda partziala):

• a52dec
• dv
• faac
• ffmpeg
• fftw
• lame
• libavc1394
• libfaad2
• libraw1394
• mjpegtools
• OpenEXR
• theora
• x264

2.3 RPM bat instalatzea

Cinelerra instalatzeko modurik erosoena RPM paketea deskargatzea eta instalatzea da. Instalatzeko erabili honako komandoa:
rpm -U --force --nodeps hvirtual*.rpm
Fedora sisteman.

RPM onartzen ez duten sistemetan rpm2cpio izeneko tresna erabil daiteke. Deskargatu Cinelerraren RPM paketea eta `/' direktorioan exekutatu:
rpm2cpio hvirtual*.rpm | cpio -i --make-directories
Honek ez du beti funtzionatzen, sardetutako C liburutegi asko daude, bata bestearekin bateraezina izanik. Hau da arrazoi nagusiena hasieratik konpilatzea gomendatzeko.

2.4 Cinelerra CV konpilatzea

2.4.1 Konpilazioaren ohiko prozesua

Cinelerra CV instalatzeko kodearen iturburua deskarga eta konpila dezakezu. Konpilazioa lantzeko Cinelerra CV-ren bertsio eguneratuena erabiltzea komeni da..

1. Aurrenik lortu Cinelerra CV-ren iturburua SVN biltegitik (170 MB gutxi gorabehera). Exekutatu:
   svn checkout svn://svn.skolelinux.org/cinelerra/trunk/hvirtual
   Hain eguneratua ez dagoen iturburua eskuratu baduzu, azken bertsiora egunera dezakezu `hvirtual' direktorioan kokatuz eta honako komandoa exekutatuz ('subversion' paketea sisteman instalatuta egon behar du):
   svn update
   Bertsio zaharragoa lortzea nahi baduzu, exekutatu:
   svn checkout -r <adarra> svn://svn.skolelinux.org/cinelerra/trunk/hvirtual
2. Joan 'hvirtual' karpetara:
   cd hvirtual
3. Sortu `./configure' fitxategia honakoa exekutatuz:
   autoreconf -i --force
4. Ondoren exekutatu `.configure' fitxategia:
   ./configure --with-buildinfo=svn/recompile
   Erabilgarri dauden aukera guztiak ezagutzeko exekutatu:
   ./configure --help
5. Eta exekutatu 'make':
   make
6. Azkenik, instalatu Cinelerra CV:
   sudo make install

Oharrak:

• SMP ordenagailua:
  Prozesadore anitzeko (SMP) sistemetan Cinelerra CV konpilatzeko `-j 3' aukera gehitzea gomendatzen dugu, erabilgarri dauden prozesadoreen onurak eskuratzeko.
• x86 prozesadoreak soilik:
  Agian MMX euskarria gaitzea nahiko duzu. Horretarako exekutatu ./configure komandoa `--enable-mmx' aukerarekin. Hau eginez gero, `--without-pic' aukera ere erabili beharko zenuke, bestela konpilazioak huts egingo baitu.
• Pentium-M:
  Bandera erabilgarri batzuk zerrendatu dira:
  ./configure --prefix=/usr --enable-x86 --enable-mmx --enable-freetype2 --with-buildinfo=svn/recompile CFLAGS='-O3 -pipe -fomit-frame-pointer -funroll-all-loops -falign-loops=2 -falign-jumps=2 -falign-functions=2 -ffast-math -march=pentium-m -mfpmath=sse,387 -mmmx -msse'
• Hainbat adar instalatzea:
  Cinelerra CV-ren hainbat adar instalatzea nahi baduzu, sortu `/usr/local_cinelerra' karpeta, eta erabili honako aukerak ./configure komandoarekin (ordeztu `xxx' konpilatuko den adarraren zenbakiarekin):
  `--prefix=/usr/local_cinelerra/rxxx --exec-prefix=/usr/local_cinelerra/rxxx --program-suffix=_rxxx'
  Metodo hau erabiliz Cinelerra instalatzen baduzu, itzulitako `.po' fitxategiak ez dira ongi instalatuko. Joan iturburua dagoen `hvirtual' direktoriora, eta exekutatu:
  ./configure prefix=/usr
cd po
sudo make install
  Instalatuta dagoen direktoriotik exekutatu Cinelerra CV:
  cd /usr/local_cinelerra/r960
./cinelerra_r960
• Automake version:
  Konpilatzeko automake 1.7 behar da, 1.4 bertsioarekin ez baitu funtzionatzen. Autoconf 2.57 ere behar da konpilatzeko.

2.4.2 Arazketako ikurrekin konpilatzea

Cinelerra CV kraskatzen bada, arazketako ikurrekin konpila dezakezu eta arazketako gdb programaren barruan exekutatu. Gdb tresnarekin bistaratutako informazioak xehetasun gehiago du eta CV bertsioko garatzaileei laguntzen die akatsak azkarrago aurkitzen eta konpontzen.

Aurrenik, lortu kodearen iturburua SVN biltegitik. Ondoren exekutatu honako komandoak:
cd hvirtual
nice -19 autoreconf -i --force
mkdir ../hvdbg
cd ../hvdbg
nice -19 ../hvirtual/configure CXXFLAGS='-O0 -g' CFLAGS='-O0 -g' --with-buildinfo=svn/recompile
cd quicktime/ffmpeg
nice -19 make CFLAGS='-O3'
cd ../..
nice -19 make
nice -19 make install

See section Erroreen berri ematea, gdb tresnaren barruan Cinelerra exekutatzeari buruz.

2.5 Cinelerra exekutatzea

Cinelerra exekutatzeko modurik errezena /usr/bin/cinelerra komandoa exekutatzea da.
Komando-lerroko aukerak zerrendatzeko idatzi: cinelerra -h. Hurrengo ataletan aukera hauek deskribatzen dira. Komando-lerrotik errendatzeko ikusi See section Fitxategiak errendatzea. atala.

2.6 Debian

2.6.1 Debian bitarrak

Andraz TORI-ek mantentzen ditu Cinelerra CV konpilatzeko arauak Debian Sid adarrean. Sid adarreko .deb pakete bitarrak ere berak konpilatzen ditu. Pakete hauek SVN biltegiko argitalpen ez ofizialetik eskuratutako iturburuekin konpilatuta daude. Debian Sid adarreko paketeak honako gunetan aurki daitezke:

• Apt source for i386:
  deb http://www.kiberpipa.org/~minmax/cinelerra/builds/sid/ ./
• Apt source for Pentium4 (optimized):
  deb http://www.kiberpipa.org/~minmax/cinelerra/builds/pentium4/ ./
• Apt source for Pentium-M (optimized):
  deb http://www.kiberpipa.org/~minmax/cinelerra/builds/pentiumm/ ./
• Apt source for AthlonXP (optimized):
  deb http://www.kiberpipa.org/~minmax/cinelerra/builds/athlonxp/ ./
• Apt source for Athlon64 (optimized):
  deb http://labbs.net/~vale/debian ./

Oharra: Cinelerra-k honako errorea ematen badu:
cinelerra: relocation error: /usr/lib/libavcodec.so.0.4.8: undefined symbol: faacDecOpen
honako komandoa exekutatu supererabiltzaile ('root') gisa:
apt-get install --reinstall libfaad2-0=2.0.0-0.5

2.6.2 Debian-en eskakizunak

Debian banaketa ofizialeko biltegian aurkitzen ez diren zenbait betekizun osatu behar dituzu. Sistemako `/etc/apt/sources.list' fitxategian honako lerroa gehitu (Christian Marillat-en biltegia da):
deb http://www.debian-multimedia.org/ sid main

Zerbitzari-ispilua erabiltzeko Marillat-en gakoa zure gako-sortan gehitu behar duzu:
gpg --keyserver hkp://wwwkeys.eu.pgp.net --recv-keys 1F41B907
gpg --armor --export 1F41B907 | sudo apt-key add -
Ezin baduzu sudo erabili, landu honakoa supererabiltzaile ('root') gisa:
gpg --armor --export 1F41B907 | apt-key add -

2.7 Ubuntu

FINKATZEKO

2.8 Gentoo

Gentoo GNU/Linux banaketan Cinelerra CV instalatzea zuzeneko gauza da. Soilik honakoa idatzi:
emerge cinelerra
supererabiltzaile gisa eta berak instalatu eta exekutatuko du inolako arazorik gabe.

2.9 Knoppix

Knoppix banaketa berezi bat da, CD edo DVD motako euskarrian GNU/Linux sistema eragile abiarazgarria du, hardwarea automatikoki detektatzeko gaitasunarekin: txartel grafikoak, soinu-txartelak, SCSI eta USB gailuak, e.a. Knoppix banaketa probako GNU/Linux gisa erabil daiteke, baita hezkuntzako CD gisa edo sistema berreskuratzeko ere. Gainera produktu komertzialak erakusteko baliagarria da. Ez da beharrezkoa Knoppix disko gogorrean instalatzea. (http://www.knoppix.org gunetik eskuratua)

Cinelerra duten Knoppix banaketa ezagunenak:

• http://www.dynebolic.org
• http://linux.slo-tech.com
• http://garbure.org/pho

2.10 Redhat

FINKATZEKO

2.11 Mandriva

Agian, Cinelerra Mandriva banaketan konpilatzeko dagoen aldaketa nagusiena liburutegien mendekotasun egokiekin dauka zerikusia. Beharrezko liburutegiak (eta beraien garapenerako paketeak) instalatutakoan konpilazioa gozo lantzen da.

2.12 Slackware

Rafael DINIZ-ek konpilatzen ditu Cinelerraren paketeak Slackware banaketarentzako.

• x86 prozesadoreak:
  http://slack.sarava.org/packages/slackware/slackware-11.0/multimedia/
• slackintosh:
  http://slack.sarava.org/packages/slackintosh/slackintosh-11.0/multimedia/

2.13 Suse

SuSE 9 banaketarako RPM paketeak CVS biltegitik konpilatzen ditu Kevin BROSIUS-ek, eta honako gunean daude eskuragarri: http://cin.kevb.net/files/RPM/

2.14 MacOSX

FINKATZEKO

This document was generated by Raffaella Traniello on December, 31 2007 using texi2html 1.76.